Charakterystyczne owocniki Agarikon rosną na drzewach przez wiele lat. Ten jasny, zdrewniały grzyb nadrzewny od dawna znany jest z wyraźnie gorzkiego smaku. Dziś rozróżniamy naturalny grzyb, tradycyjne preparaty i starannie standaryzowany ekstrakt.
01
Długa historia
Agarikon zajmuje szczególne miejsce w dawnej europejskiej wiedzy zielarskiej. W I wieku n.e. grecko-rzymski lekarz Pedanios Dioskurydes opisał grzyb znany jako agarikon lub agaricum. Jego prace Materia Medica przez stulecia wywierał znaczący wpływ.
Agarikon pojawiał się także w europejskich księgach aptekarskich i zielnikach z XVII wieku. W XVIII i XIX wieku suszone owocniki tego grzyba sprowadzano z rosyjskich lasów do Europy Zachodniej. Ta historia wyjaśnia, dlaczego Agarikon tak często występuje w dawnych tekstach, ale sama w sobie nie mówi nic o klinicznych efektach współczesnego ekstraktu.
02
Legenda o Mitrydatesie
Istnieje znana tradycja związana z królem Mitrydatesem VI z Pontu (132–63 p.n.e.) i tworzeniem złożonych mieszanek ziołowych. Według starożytnych przekazów władca bardzo interesował się truciznami i odtrutkami. Jego imię zaczęto później wiązać z określeniem mitrydatyzm.
Tradycja łączy z takimi niezwykłymi preparatami także Agarikon. Opowieść ta należy do historii kulturowej grzyba; nie ma wiarygodnych dowodów historycznych na to, że Mitrydates osobiście stosował współczesny Agarikon ani że chroni on przed zatruciem.
03
Nazwy i określenia tradycyjne
Obecnie używana nazwa to Laricifomes officinalis. W starszej literaturze mykologicznej wymienia się również m.in. Fomitopsis officinalis, Fomes officinalis oraz Polyporus officinalis . Historyczne nazwy, takie jak Agaricus albus, biały agarik lub huba modrzewiowa, odzwierciedlają miejsce tego grzyba w historycznym handlu ziołami.
Określenie agarikon w dawnych tekstach wiązano z regionem Agaria, podczas gdy inne przekazy wspominają Agary lub Agarus. Ponieważ historyczne nazwy bywały stosowane do różnych grzybów nadrzewnych, wiarygodna botaniczna identyfikacja gatunku pozostaje niezbędna.
04
Wzrost, pochodzenie i charakterystyka
Agarikon jest grzybem nadrzewnym występującym przede wszystkim na starszych drzewach iglastych, zwłaszcza modrzewiach. Tworzy duże, często jasne i twarde owocniki; można go spotkać między innymi w części Eurazji i Ameryki Północnej. Jest silnie związany ze starymi lasami i rośnie powoli.
Selekcja surowca z owocników rozpoczyna się od potwierdzenia tożsamości gatunku, miejsca uprawy lub zbioru oraz czystości materiału. W przypadku Agarikon zbieranego w naturze ważna jest także dokładna identyfikowalność pochodzenia, ponieważ naturalne populacje mogą być zagrożone. Częścią grzyba wykorzystywaną w naszym ekstrakcie jest owocnik, a nie zmielone podłoże zbożowe.
05
Naturalne składniki
W owocniku Agarikon wykryto różne polisacharydy, w tym frakcje glukanów, oraz metabolity wtórne. Literatura naukowa opisuje także triterpenoidy typu lanostanowego, sterole oraz między innymi kwas agaricynowy.
Pierwotny materiał grzybowy zawiera również białka, frakcje aminokwasowe i składniki mineralne. To, jakie substancje ostatecznie znajdą się w ekstrakcie, zależy od ich rozpuszczalności, przetwarzania i zastosowanej metody analitycznej. Wykrycie substancji w grzybie nie oznacza, że występuje ona w tej samej ilości w gotowym ekstrakcie.
06
Fermentacja i ekstrakcja gorącą wodą
Podczas przygotowywania naszego Agarikon owocnik przechodzi etap fermentacji, a następnie ekstrakcji gorącą wodą. Ciepła woda wydobywa z materiału przede wszystkim składniki rozpuszczalne w wodzie. Płynny ekstrakt jest następnie zagęszczany i suszony do postaci proszku.
Standaryzujemy do poziomu co najmniej 30% polisacharydów ogółem, ze średnią zawartością około 33–34%. Odsetek ten nie jest równoznaczny z osobno oznaczoną zawartością beta-glukanów. Nie wskazuje też, ile triterpenoidów lub innych określonych związków zawiera ekstrakt; wymagają one osobnych badań.
Co oznacza 30% polisacharydów?
Przy minimalnej zawartości 30% kapsułka zawierająca 300–350 mg ekstraktu dostarcza matematycznie co najmniej 90–105 mg składników oznaczanych jako polisacharydy ogółem. To wyliczenie na podstawie specyfikacji produktu, a nie osobny pomiar beta-glukanów ani miara udowodnionego działania zdrowotnego.
