Wat is een Certificate of Analysis (CoA)?

Wat is een Certificate of Analysis (CoA)?

Bij grondstoffen en paddenstoelenextracten kom je regelmatig de afkorting CoA tegen. Dit staat voor Certificate of Analysis: een document dat vastlegt welke analyses op een monster of productbatch zijn uitgevoerd en welke resultaten daaruit kwamen. Het is geen magisch kwaliteitsstempel. De waarde van een CoA wordt bepaald door de herleidbaarheid, de gebruikte onderzoeksmethoden en de betekenis van de gemeten resultaten.

Waarom wordt een CoA opgesteld?

Een leverancier of fabrikant wil kunnen aantonen dat een grondstof of product bepaalde vooraf vastgestelde specificaties haalt. Daarvoor worden monsters onderzocht. De uitkomsten worden vastgelegd, vaak samen met grenswaarden, methodeverwijzingen en een verklaring of aan bepaalde specificaties is voldaan.

Een CoA kan door een laboratorium of in een kwaliteitsketen worden opgesteld. Daarom is de eerste vraag niet simpelweg of een document bestaat, maar wie de analyses heeft uitgevoerd en waarop de verklaring betrekking heeft. Een document dat alleen algemene marketingzinnen bevat, vervangt geen analyserapport.

De belangrijkste onderdelen van een goed rapport

Een bruikbaar CoA bevat idealiter de productnaam, het monster- of batchnummer, de datum van analyse, de namen van de onderzochte parameters, eenheden, resultaten en gebruikte methoden. Verder moet duidelijk zijn wie de test heeft uitgevoerd en of het laboratorium geschikt is voor de betreffende onderzoeksvraag.

Bij een paddenstoelenextract kunnen bijvoorbeeld chemische samenstelling, vochtgehalte, microbiologische parameters, bepaalde metalen of oplosmiddelresten relevant zijn. Niet alle analyses zijn voor ieder product noodzakelijk of identiek. Een laboratoriumonderzoek is altijd begrensd door het testplan.

Hoe lees je resultaat, specificatie en conclusie?

In een overzicht staan soms drie kolommen: de specificatie, het gemeten resultaat en de conclusie. Een specificatie kan bijvoorbeeld een maximaal toegestaan vochtgehalte of een interne ondergrens voor een bepaalde stof beschrijven. Het resultaat toont wat in het onderzochte monster is gemeten. De conclusie geeft aan of het resultaat aan de opgegeven eis voldoet.

Maar controleer waar die eis vandaan komt. Een grens kan wettelijk zijn voorgeschreven, afkomstig zijn uit een productspecificatie of door een leverancier zelf zijn ingesteld. Dat zijn verschillende categorieën. 'Voldoet' zonder uitleg bij welke norm is minder informatief dan een uitslag met herleidbare referentie.

Waarom is het batchnummer essentieel?

Producten worden in afzonderlijke productiepartijen gemaakt. De samenstelling kan in zekere mate variëren tussen partijen, bijvoorbeeld door verschillen in grondstof, vochtgehalte of procesomstandigheden. Een rapport voor batch A hoort daarom niet automatisch bij batch B.

Een betrouwbare controle verbindt de batchcode op het etiket met de monsteridentificatie in de administratie en op het rapport. Als die relatie ontbreekt, kun je moeilijk nagaan of het getoonde CoA iets zegt over het product dat iemand daadwerkelijk koopt.

Wat is het verschil tussen een intern en onafhankelijk laboratorium?

Een fabrikant kan beschikken over een eigen kwaliteitslaboratorium. Zo'n laboratorium kan waardevolle meetgegevens leveren. Onafhankelijk onderzoek kan aanvullende zekerheid bieden, maar ook hier is de kwaliteit van de methode bepalend.

ISO/IEC 17025:2017 beschrijft vereisten voor de competentie en onpartijdigheid van test- en kalibratielaboratoria. Een laboratorium kan voor specifieke activiteiten geaccrediteerd zijn. Let daarbij op de scope van accreditatie: het feit dat een laboratorium ergens voor geaccrediteerd is, betekent niet automatisch dat iedere denkbare paddenstoelenanalyse onder die scope valt.

Wat betekent een meetmethode op een CoA?

De methode bepaalt mede wat een uitslag betekent. Een 'bètaglucanenpercentage' kan bijvoorbeeld worden gerapporteerd met een bepaalde enzymatische methode, terwijl 'totaal polysachariden' een bredere categorie beschrijft. Deze getallen kunnen niet simpelweg worden verwisseld.

Bij metalen kunnen monstervoorbereiding en instrumentele meetmethode belangrijk zijn. Bij microbiologie spelen de gebruikte testmethode en de onderzochte hoeveelheid een rol. Wie tussen twee batches of merken vergelijkt, moet controleren of methoden en eenheden vergelijkbaar zijn.

Meetgrenzen en meetonzekerheid begrijpen

Een uitslag als 'niet aangetoond' heeft pas betekenis wanneer bekend is welke detectie- of kwantificeringsgrens werd gebruikt. Ook meetonzekerheid kan relevant zijn wanneer een resultaat dicht bij een grenswaarde ligt. Zonder deze details oogt een uitslag soms stelliger dan wetenschappelijk verantwoord is.

Een rapport hoeft niet altijd alle statistische achtergrond op de eerste pagina te tonen, maar bij een relevante twijfel moet het laboratorium kunnen uitleggen hoe de test is uitgevoerd en geïnterpreteerd.

Wat bewijst een CoA niet?

Een CoA bewijst niet dat een supplement een ziekte behandelt, dat een product klinisch werkzaam is of dat alle mogelijke risico's zijn uitgesloten. Het is ook niet automatisch een bewijs voor de soortidentiteit wanneer die parameter niet is getest.

Een rapport met tien parameters zegt iets over die tien parameters, onder de vermelde omstandigheden. Dat kan zeer waardevol zijn, maar mag niet worden opgeblazen tot een algemene claim dat 'alles wetenschappelijk bewezen' is.

Een eenvoudige controlelijst

1. Komt de productomschrijving overeen met het gekochte product?
2. Is er een exacte en actuele batchcode?
3. Zijn de gemeten stoffen en parameters duidelijk genoemd?
4. Zijn waarden, eenheden en testmethoden leesbaar?
5. Is herkenbaar welke wettelijke of productspecifieke eisen zijn gebruikt?
6. Staat vermeld wie de analyse heeft uitgevoerd?
7. Is de accreditatie, indien vermeld, relevant voor deze specifieke meting?
8. Kunnen eventuele afwijkingen of ontbrekende gegevens worden toegelicht?

Veelgestelde vragen

Moet een CoA altijd op de website staan?

Niet voor iedere productcategorie is een algemeen publiek online CoA vereist. Wat wettelijk noodzakelijk is, hangt af van product en rechtsgebied. Vrijwillige transparantie kan consumenten wel helpen.

Kan één CoA voor alle toekomstige batches gelden?

Nee, een analyserapport hoort bij het onderzochte monster of de gespecificeerde partij. Andere batches vereisen hun eigen passende controlebeleid.

Is een CoA met alleen 'pass' of 'approved' voldoende?

Niet wanneer je de inhoudelijke uitslagen wilt beoordelen. Vraag om de parameters, meetwaarden, normen en relevante herkomstinformatie.

Conclusie

Een Certificate of Analysis is vooral nuttig wanneer het precies beschrijft wat, hoe, door wie en op welke batch is gemeten. Een goede beoordeling leest verder dan het woord 'goedgekeurd' en neemt de beperkingen van iedere analysemethode serieus.

Bronnen en achtergrond

• International Organization for Standardization. ISO/IEC 17025:2017 – General requirements for the competence of testing and calibration laboratories. Officiële norm voor laboratoriumcompetentie.
• Europese Commissie. Verordening (EU) 2023/915 betreffende maximumgehalten aan bepaalde contaminanten in levensmiddelen, geconsolideerde versie. Voorbeeld van wettelijke toetsingscriteria bij sommige analyses.
• European Medicines Agency. Guideline on quality of herbal medicinal products/traditional herbal medicinal products. Achtergrond voor specificaties en analytische kwaliteit; niet automatisch van toepassing als wetgevend kader voor paddenstoelen als voedingsmiddel.

Een CoA is een analysemiddel en geen bewijs voor medische effecten.