Waarom een analysecertificaat bij Maitake belangrijk is
Een analysecertificaat of Certificate of Analysis (CoA) kan helpen beoordelen of een partij maitake overeenkomt met de productspecificatie. Toch is niet ieder certificaat even informatief. Een losse verklaring dat 'het product is getest' is iets anders dan een laboratoriumrapport met monsteridentiteit, methode, meetwaarde, eenheid en toetsingscriterium. Voor Grifola frondosa is vooral belangrijk dat de juiste grondstof aan de juiste batch wordt gekoppeld.
Wat is een CoA precies?
Een CoA is een document waarin een laboratorium of producent de resultaten van bepaalde analyses rapporteert. Het is geen universeel kwaliteitskeurmerk. De betekenis hangt af van de uitgevoerde tests, hun betrouwbaarheid en het product waarop ze betrekking hebben. Een certificaat voor een grondstof van vorig jaar bewijst bijvoorbeeld niet zonder meer dat een andere, nieuw geleverde partij dezelfde resultaten heeft.
Bij een bruikbaar rapport herken je onder meer een batch- of lotnummer, monsteromschrijving, onderzoeksdatum, testmethode en meetresultaten. Wanneer met grenswaarden wordt gewerkt, hoort het rapport duidelijk te maken waar die op zijn gebaseerd en wat een resultaat boven of onder de grens precies betekent. Een niet gemeten parameter kan niet als goedgekeurd worden beschouwd.
Soortidentiteit en gebruikt materiaal
De naam maitake is een handelsnaam. De wetenschappelijke soortnaam is Grifola frondosa. Ook moet blijken of de partij bestaat uit vruchtlichaam, mycelium of een bewerkt extract. Een chemisch rapport kan de identiteit niet altijd zelfstandig vaststellen. Voor bepaalde grondstoffen is aanvullende soortidentificatie, bijvoorbeeld via taxonomische documentatie of passende DNA-testen, nodig.
Bij extracten is de productomschrijving nog belangrijker: een heetwaterextract kan qua samenstelling anders zijn dan gemalen gedroogd vruchtlichaam. Bij een gemengd poeder met hulpstoffen moet duidelijk zijn of de meetwaarde het pure extract of het uiteindelijke handelsproduct betreft.
Welke samenstellingsanalyses zijn relevant?
De juiste test hangt af van welke eigenschap op het etiket wordt vermeld. Als een producent een bètaglucaangehalte opgeeft, verdient een passende bètaglucaanmethode de voorkeur boven een generieke totaal-polysacharidetest. Bij de meetmethode van McCleary en Draga worden totaal glucaan en alfa-glucaan onderscheiden, zodat bètaglucaan kan worden berekend. Dat is extra nuttig bij materiaal dat mogelijk zetmeel van een kweeksubstraat bevat.
Ook het verschil tussen procenten op droge-stofbasis en procenten van het handelsproduct moet zichtbaar zijn. Een uitslag zonder eenheid of zonder vermelding van de methode is moeilijk te vergelijken. En ook een correct aangetoond gehalte aan een bestanddeel is niet hetzelfde als een klinisch bewezen gezondheidseffect.
Zware metalen: niet elk product heeft dezelfde grenswaarde
Paddenstoelen kunnen ongewenste metalen opnemen uit groeimedium of omgeving. Voor voedselproducten kunnen daarom tests op onder andere cadmium en lood relevant zijn. De toepasselijke grenswaarden hangen af van productcategorie en wetgeving. In de Europese Unie is de regeling voor verontreinigingen vastgelegd in Verordening (EU) 2023/915 en latere wijzigingen.
Een concrete nuance: de wijziging via Verordening (EU) 2023/1510 bevat voor cadmium categorieën voor gekweekte en wilde paddenstoelen. Daarbij staat voor gekweekte soorten anders dan Agaricus bisporus een maximum van 0,15 mg/kg op natgewichtbasis voor de omschreven voedselcategorie. Dat getal mag niet zonder juridisch-technische beoordeling rechtstreeks als limiet voor ieder gedroogd maitake-extract worden gebruikt. Voor bewerkte producten, andere contaminanten en actuele toepassingsregels kunnen aanvullende bepalingen gelden.
Microbiologie, residuen en andere controles
Afhankelijk van productvorm en risicoanalyse kunnen microbiologische analyses relevant zijn, bijvoorbeeld metingen van bepaalde indicatororganismen of onderzoek naar specifieke ziekteverwekkers. Bij extracten waarbij ethanol is gebruikt, kan een controle op eventuele oplosmiddelresten passend zijn. Voor ieder van die testen moeten de criteria bij het juiste materiaal en de juiste regelgeving aansluiten.
Een microbiologische grenswaarde voor een vochtig voedingsmiddel is niet automatisch dezelfde als voor een droog extract. De analyses horen onderdeel te zijn van een breder voedselveiligheids- en kwaliteitsbeheersysteem, met passende opslag, hygiëne en traceerbaarheid.
Hoe beoordeel je het laboratorium?
Een onafhankelijke test kan extra zekerheid geven, vooral als de monstername en keten van bewaring duidelijk zijn. Accreditatie volgens ISO/IEC 17025 kan aanwijzingen geven over de technische competentie van het laboratorium voor de betreffende analyses. Maar ook hier geldt: controleer of de specifieke test werkelijk binnen de accreditatiescope valt. Een logo op zichzelf zegt niet welk onderzoek is uitgevoerd.
Een deskundig rapport vermeldt bovendien of een resultaat bijvoorbeeld kleiner is dan de detectie- of kwantificeringsgrens. 'Niet gedetecteerd' betekent niet dat een stof absoluut afwezig is; het betekent dat zij niet boven een bepaalde meetgrens is aangetoond. Dat is een wezenlijk verschil bij kwaliteitscommunicatie.
Een praktische leeshulp
Lees een CoA in deze volgorde: klopt het batchnummer met de verpakking, is het monster exact omschreven, welke test is gedaan, welke methode is gebruikt, wat is de gemeten waarde, en aan welk criterium is die getoetst? Als één onderdeel ontbreekt, kun je dat gericht navragen. Op die manier wordt een certificaat een werkelijk controleerbaar document in plaats van een marketingstempel.
Bronnen en verdere verdieping
- Europese Commissie. Verordening (EU) 2023/915 betreffende maximumgehalten aan bepaalde verontreinigingen in levensmiddelen, met wijzigingen waaronder Verordening (EU) 2023/1510.
- UKAS. Laboratory Accreditation – Food; toelichting op ISO/IEC 17025 en laboratoriumcompetentie.
- McCleary, B. V. en Draga, A. Measurement of β-Glucan in Mushrooms and Mycelial Products. Journal of AOAC International, 2016, 99(2), 364–373.
- NCBI Taxonomy Browser. Grifola frondosa, taxonomie-ID 5627.